«Εορτές Χριστουγέννων 2019 - Ν. Έτους 2020»

«Εορτές Χριστουγέννων 2019 - Ν. Έτους 2020»

«Εορτές Χριστουγέννων 2019 - Ν. Έτους 2020»

 

 

 

 

Ι.  Εορτή Χριστουγέννων

Η 25η Δεκεμβρίου (Χριστούγεννα) είναι μία από τις εξαιρέσιμες εορτές κατά τις οποίες απαγορεύεται η απασχόληση των μισθωτών και η λειτουργία των επιχ/σεων, εκτός εκείνων που νομίμως λειτουργούν κατά τις Κυριακές και εορτές (βλ. τις σχετικές διατάξεις εις ΔΕΝ 2019, τεύχος 1748 σ. 393).

1. Οι επιχειρήσεις που θα λειτουργήσουν κατά την ημέρα των Χριστουγέννων, υποχρεούνται να καταβάλουν σε όσους θα εργασθούν:

α) Σε όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, όσα οι ώρες απασχολήσεώς τους ωρομίσθια (καταβαλλόμενα) και προσαύξηση 75%, η οποία υπολογίζεται επί του νομίμου ωρομισθίου, για όσες ώρες απασχοληθούν.

β) Σε όσους αμείβονται με μηνιαίο μισθό:

βα) Μόνο προσαύξηση 75% επί του νομίμου ωρομισθίου για όσες ώρες απασχοληθούν, αν πρόκειται για μισθωτούς επιχειρήσεων που δεν υπάγονται στις διατάξεις περί Κυριακής αργίας.

ββ) Προσαύξηση 75% επί του νομίμου ωρομισθίου και τον οφειλόμενο κατά την συγκεκριμένη ημέρα μισθό τους, ίσο με τόσα ωρομίσθια όσες είναι οι ώρες απασχολήσεως, εφ’ όσον πρόκειται για επιχειρήσεις που υπάγονται στις διατάξεις περί Κυριακής αργίας και λειτουργούν εκτάκτως.

Ποίος θεωρείται ως νόμιμος μισθός για τον υπολογισμό της προσαυξήσεως 75% βλ. ΔΕΝ 2018, τεύχος 1742 σ. 1357 και τις σχετικές διατάξεις, ΔΕΝ 2018, τεύχος 1734, σ. 694.

Τις αμοιβές αυτές δικαιούνται να λάβουν οι μισθωτοί και επί παρανόμου απασχολήσεως, και συγκεκριμένα την μεν αμοιβή τους βάσει των διατάξεων περί αδικαιολογήτου πλουτισμού, την δε προσαύξηση κατ’ ευθείαν εκ του νόμου (Ν. 435/76, άρθρο 2 παράγρ. 1).

2. Οι επιχειρήσεις που δεν θα λειτουργήσουν κατά την ημέρα των Χριστουγέννων, υποχρεούνται να καταβάλουν μόνον σε όσους αμείβονται με ημερομίσθιο, το σύνηθες ημερομίσθιό τους. Οι αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό δεν δικαιούνται να λάβουν άλλη αμοιβή (εκτός από τον μηνιαίο μισθό τους). Το «ημερομίσθιο» δικαιούνται και οι «ωρομίσθιοι» (βλ. Αλλ. ΔΕΝ 2018, τ. 1726 σ. 173).

Όσοι από τους ημερομισθίους δεν προσέλθουν για εργασία, αν και γνωρίζουν ότι η επιχείρηση λειτουργεί νομίμως, δεν θα λάβουν την αμοιβή της ημέρας αυτής, διότι κατά το άρθρο 2 του ΝΔ 3755/57, το ημερομίσθιο των εξαιρεσίμων εορτών καταβάλλεται σε όσους δεν απασχολούνται εκ λόγων μη οφειλομένων εις αυτούς (βλ. και ΔΕΝ 2016 σ. 206).

ΙΙ. Δευτέρα ημέρα των Χριστουγέννων - Πρωτοχρονιά - Θεοφάνεια

1. Η Δευτέρα ημέρα των Χριστουγέννων (26 Δεκεμβρίου) είναι επίσης εξαιρετέα εορτή (Ν. 4554/18 - ΔΕΝ 2018 σ. 979 (990). Συνεπώς ισχύουν και για την 26η Δεκεμβρίου όσα αναφέρουμε ανωτέρω υπό Ι.

2. Αντιθέτως, η Πρώτη του  Ετους (Πρωτοχρονιά) και τα Θεοφάνεια (6  Ιανουαρίου) δεν είναι εξαιρέσιμες εορτές για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέως, εκτός αν έχουν καθιερωθή ως αργίες με ειδικά διατάγματα, ισχύουσες ΣΣΕ κ.λπ. Δεν απαγορεύεται επομένως, κατά κανόνα, η εργασία, ούτε γεννάται θέμα καταβολής προσαυξήσεως 75% σε όσους απασχοληθούν κατά τις ημέρες αυτές.

Τις κατηγορίες των μισθωτών για τους οποίους είχαν καθιερωθή ως αργίες με διάταξη ΣΣΕ κλπ. η Δευτέρα ημέρα των Χριστουγέννων, η Πρωτοχρονιά ή τα Θεοφάνεια βλ. στη Μελέτη Χ. Καρατζά - Π. Μάμμου εις ΔΕΝ 2005 σελ. 1469. Ειδικά για τα Καταστήματα βλ. Μελέτη ΔΕΝ 1997 σελ. 1370. Βλ. και ΔΕΝ 2015 σ. 76.

Συγκεκριμένα, για τα εμπορικά καταστήματα και τα καταστήματα εν γένει της πόλεως των  Αθηνών και του Πειραιώς είχε καθιερωθή ως αργία και η Δευτέρα ημέρα των Χριστουγέννων, η Πρώτη του έτους και η ημέρα των Θεοφανείων (ΠΔ 11/19-8-1930 - βλ. το κείμενο στο ΔΕΝ 2015 σ. 249).

Επίσης για τα εμπορικά καταστήματα και τα καταστήματα εν γένει της Θεσσαλονίκης είχε καθιερωθή ως αργία και η Δευτέρα ημέρα των Χριστουγέννων (ΠΔ 23/28-10-1933 και 29.2/12-3-1934).

2. Για τους μισθωτούς του Δημοσίου, των ΝΠΔΔ και των ΟΤΑ, η 26η Δεκεμβρίου, η Πρώτη του  Ετους και τα Θεοφάνεια είναι ημέρες αργίας, σύμφωνα με την από 29-12-80 ΠΝΠ που εκυρώθη με τον Ν. 1157/81 (ΔΕΝ 1981 σελ. 37 και 500, βλ. και ΔΕΝ 2014, τεύχος 1653 σ. 1115). Το επί συμβάσει ιδ. δικαίου ημερομίσθιο προσωπικό δικαιούται να λάβη το ημερομίσθιό του, αν κατά τις ημέρες αυτές δεν απασχοληθή για λόγους που δεν οφείλονται σ’ αυτό. Σε περίπτωση απασχολήσεώς του κατά τις ημέρες αυτές, το προσ/κο ιδ. δικαίου δικαιούται να λάβη το ημερομίσθιό του και προσαύξηση 75% επί του νομίμου ημερομισθίου. (Βλ. και Μελ. Χ. Γκούτου εις ΔΕΝ 1986 σελ. 273 (276).

ΙΙΙ.  Εργασία κατά τις Κυριακές 15/12, 22/12 και 29/12 (δύο προ των Χριστουγέννων και η τελευταία του έτους)

Με το άρθρο 108 του Ν. 4314/14 (ΔΕΝ 2015, τ. 1661 σ. 48 (51) έχουν καταργηθή οι «σοφές» διατάξεις του άρθρου 6 του ΒΔ 748/66 και του άρθρου 1 του ΒΔ 750/71.

Βάσει των καταργουμένων διατάξεων ήταν επιτρεπτή η απασχόληση και λειτουργία 1) κατά την Κυριακή μεταξύ 18 και 24 Δεκεμβρίου και 2) κατά την τελευταία Κυριακή εφ όσον συνέπιπτε με την 31 Δεκεμβρίου, για όλες τις επιχ/σεις και καταστήματα (παντός είδους).

Τι ώριζαν τα καταργηθέντα άρθρα βλ. και στο ΔΕΝ 2015, τεύχος 1666, σελ. 391.

Με την νέα διάταξη προσετέθη εδάφιο στο άρθρο 16 του Ν. 4177/13, ο οποίος αφορά μόνον εμπορικά καταστήματα. Στο άρθρο 16 του Ν. 4177/13 περιείχετο ήδη η Κυριακή προ των Χριστουγέννων, καθώς και η προηγουμένη αυτής Κυριακή. (Το  άρθρο 16 του Ν. 4177/13 βλ. και στο τεύχος 1664 της 1-3-2015 σ. 247 - Βλ. επίσης ΔΕΝ 2017, τεύχος 1720 σ. 1231 - «Εργάσιμες για τα εμπορικά καταστήματα Κυριακές»).

Σημειώνουμε ότι η κατάργηση του άρθρου 1 του ΒΔ 750/71 έχει συμπαρασύρει σε κατάργηση και το άρθρο 2 του ΒΔ αυτού που ώριζε ότι εφ’ όσον οι μισθωτοί απασχολούντο κατά την Κυριακή του διαστήματος 18 έως 24 Δεκεμβρίου άνω των πέντε ωρών, η αναπληρωματική ανάπαυση μπορούσε να χορηγηθή κατ’ άλλη εργάσιμη ημέρα του επομένου μηνός  Ιανουαρίου.

Επίσης, την διάταξη του άρθρου 10 του ΒΔ 748/66 κατά την οποία δεν υπήρχε υποχρέωση χορηγήσεως αναπληρωματικής αναπαύσεως για την απασχόληση κατά την τελευταία Κυριακή, εφόσον συνέπιπτε με την 31η Δεκεμβρίου. Ο ανωτέρω Νόμος 4314/14 (και το άρθρο 108) ισχύει από της δημοσιεύσεώς του στο ΦΕΚ (23-12-14).

Βάσει των ανωτέρω, εργάσιμες Κυριακές μόνον για τα  Εμπορικά Καταστήματα (και όχι και για τις λοιπές επιχειρήσεις) είναι εφέτος οι Κυριακές 15, 22 και 29 Δεκεμβρίου (βλ. και Αλλ. ΔΕΝ 2017, τ. 1720 σ. 1231). Τι σημαίνει «Εμπορικό Κατάστημα» βλ. στο ΔΕΝ 2015, τεύχος 1666 σ. 392 και ΔΕΝ 2017 σελ. 1466.

Για την απασχόληση άνω των 5 ωρών κατά τις Κυριακές αυτές οφείλεται υποχρεωτικώς 24ωρη αναπληρωματική ανάπαυση κατά την εβδομάδα που ακολουθεί την κάθε Κυριακή από τις ανωτέρω.

Δεν προβλέπεται η δυνατότης χορηγήσεως αναπληρωματικής αναπαύσεως κατά την προηγουμένη των άνω Κυριακών εβδομάδα. Τέτοια δυνατότης προβλέπεται μόνον για τις Κυριακές των τακτικών εκπτώσεων (βλ. Αλλ. 2017, τ. 1720 σ. 1231).

Από 19-8-05 υπάρχει ενιαίο πλαίσιο ωραρίου λειτουργίας για τα καταστήματα κάθε είδους (αρθρ. 12 Ν. 3377/05 - ΔΕΝ 2005 σ. 1189 με το οποίο αντικατεστάθη το άρθρο 23 του Ν. 2224/94). Βάσει της διατάξεως αυτής όπως έχει ήδη αντικατασταθή από 8-8-2013 με τον Ν. 4177/13, το ωράριο καθορίζεται για τις καθημερινές ημέρες μέχρι την 21.00 ώρα, για το Σάββατο μέχρι την 20.00 ώρα και για την Κυριακή από ώρα 11.00 έως ώρα 20.00.

Το ανωτέρω ενιαίο πλαίσιο ωραρίου θα ισχύση προφανώς και για την Κυριακή 15/12, την Κυριακή 22/12, αλλά και για την τελευταία Κυριακή του έτους 29-12-2019.

Εξ άλλου με το άρθρο 25 του Ν. 4208/13 (ΔΕΝ 2013, τ. 1637 σ. 1564) με το οποίο προσετέθη διάταξη στον Ν. 4177/13 - βλ. ΔΕΝ 2015, τ. 1664 σ. 247, έχει ορισθή ότι είναι επιτρεπτή και νόμιμη η απασχόληση των εργαζομένων κατά τις Κυριακές του άρθρου 16 του Ν. 4177/13 (μεταξύ των οποίων και οι δύο Κυριακές προ των Χριστουγέννων καθώς και η τελευταία Κυριακή του έτους), οι οποίοι αμείβονται σύμφωνα με τις κοινές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας.

Από τους μισθωτούς που θα απασχοληθούν κατά την Κυριακή 15/12, την Κυριακή 22/12 και κατά την τελευταία Κυριακή 29/12, όσοι μεν αμείβονται με ημερομίσθιο, θα λάβουν όσα οι ώρες απασχολήσεώς τους ωρομίσθια (εξευρισκόμενα βάσει του καταβαλλομένου ημερομισθίου) και προσαύξηση 75%, υπολογιζομένη επί του νομίμου ωρομισθίου (για όσες ώρες απασχοληθούν), όσοι δε αμείβονται με μηνιαίο μισθό, μόνον προσαύξηση 75% επί του νομίμου ωρομισθίου, για όσες ώρες απασχοληθούν, εφ’ όσον τύχουν αναπληρωματικής αναπαύσεως, άλλως και την βάσει του καταβαλλομένου μισθού τους αμοιβή («αποζημίωση για στέρηση εβδομαδιαίας αναπαύσεως»), ίση με τόσα ωρομίσθια όσες οι ώρες απασχολήσεώς τους. Αναπληρωματικής αναπαύσεως δικαιούνται και οι αμειβόμενοι με ημερομίσθιο, εφ’ όσον τόσο αυτοί όσο και οι αμειβόμενοι με μηνιαίο μισθό απασχοληθούν επί άνω των 5 ώρες (βλ. την διάταξη στο ΔΕΝ 2017, τ. 1713 σ. 704). Για την αμοιβή για απασχόληση κατά την Κυριακή βλ. και ΔΕΝ 2018, τεύχος 1725 σ. 91.