«Παράταση Αναστολής»

«Παράταση Αναστολής»

 

 

 

 

 

Το κατωτέρω ΣΗΜΕΙΩΜΑ, με ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με την παράταση αναστολής των συμβάσεων εργασίας, μας απέστειλε ο Δικηγόρος θεσσαλονίκης και συνδρομητής μας Αναστάσιος Ταρπινίδης. Αποτελεί χρήσιμο βοήθημα για τους συνδρομητές μας.

* * *

Πρακτικά ζητήματα εφαρμογής, σχετικά με τις ρυθμίσεις της από 1.5.2020 ΠΝΠ και της νέας ΚΥΑ (17788/346 – ΦΕΚ Β΄ 1779/10.5.2020) που αφορά στην παράταση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας, καθώς και την ανάκληση του εν λόγω μέτρου.

► Α1.  Επιχειρήσεις που έχει ανασταλεί η λειτουργία τους με εντολή της δημόσιας αρχής (ΠΝΠ 14.3.2020 - ΚΥΑ  Δ1α/ΓΠ.οικ.19024/2020 – ΦΕΚ Β΄ 915/17.3.2020)

1.  Μέχρι πότε παρατείνεται το μέτρο της αναστολής των συμβάσεων εργασίας ;

  • Η αναστολή των συμβάσεων εργασίας του προσωπικού των επιχειρήσεων που έχουν κλείσει με εντολή της δημόσιας αρχής, παρατείνεται για όσο χρονικό διάστημα διατηρείται η προσωρινή απαγόρευση της επαναλειτουργίας τους εντός του μηνός Μαίου 2020, με απώτατο όριο την 31η Μαίου 2020. Για τυχόν παράταση του μέτρου απαιτείται νέα νομοθετική ρύθμιση.

2. Σε ποιες ενέργειες απαιτείται να προβούν οι επιχειρήσεις που έχουν κλείσει με εντολή της δημόσιας αρχής, για να παρατείνουν την αναστολή των συμβάσεων εργασίας του προσωπικού τους ;

  • Η παράταση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας επιβάλλεται εκ του νόμου και ως εκ τούτου, επέρχεται αυτοδικαίως. Δεν απαιτείται από τις επιχειρήσεις που εμπίπτουν στη συγκεκριμένη κατηγορία να προβούν σε οποιαδήποτε ενέργεια, παρά μόνο στην υποβολή βεβαίωσης των στοιχείων τους προς το Π.Σ ΕΡΓΑΝΗ, καθώς και στη δήλωση ότι παραμένουν ως μη λειτουργούσες επιχειρήσεις με εντολή δημόσιας αρχής, κατά το μήνα Μάιο 2020, προκειμένου να λάβουν την αποζημίωση ειδικού σκοπού οι εργαζόμενοί τους (βλ. Κεφ. Α’ – άρ. 4 της ΚΥΑ 17788/2020).

3.  Πώς αντιμετωπίζονται οι συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου, των οποίων η συμβατική διάρκεια λήγει εντός του μηνός Μαίου 2020 ;

  • Η διάρκεια των συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου εργαζομένων, οι οποίες είχαν τεθεί σε αναστολή από την ημερομηνία που απαγορεύθηκε προσωρινά η λειτουργία της επιχείρησης, στην οποία απασχολούνται, παρατείνεται αυτοδικαίως για χρόνο αντίστοιχο της αναστολής της σύμβασης. Επομένως, η σύμβαση εργασίας θα εξακολουθήσει να ισχύει για το χρόνο που υπολείπεται, όταν η επιχείρηση – εργοδότης επαναλειτουργήσει (βλ. Κεφ. Α’ – αρ. 1 παρ. 1 της ΚΥΑ 17788/2020).

4. Τι δικαιούνται να λάβουν οι εργαζόμενοι, των οποίων παρατείνεται η αναστολή των συμβάσεων εργασίας τους ;

  • Οι εργαζόμενοι που δεν προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, λόγω αναστολής της σύμβασης εργασίας τους, δεν δικαιούνται να λάβουν αποδοχές από τον εργοδότη τους. Κατά συνέπεια, εφόσον δεν απασχοληθούν καμία ημέρα εντός του μηνός Μαίου 2020, δεν δικαιούνται να εισπράξουν το συμφωνημένο ή νόμιμο μισθό που προβλέπει η σύμβαση εργασίας τους. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι τόσο οι αποδοχές αδείας, όσο και το επίδομα εορτών Χριστουγέννων υπολογίζονται με βάση το χρόνο που απασχολήθηκε ο εργαζόμενος, κατά την αντίστοιχη περίοδο αναφοράς, μειωμένες ανάλογα θα είναι και οι αποδοχές που δικαιούται ο εργαζόμενος για τις εν λόγω αιτίες, κατά το χρόνο που αυτές γίνουν απαιτητές. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι, των οποίων η σύμβαση εργασίας παραμένει σε καθεστώς αναστολής σε επιχειρήσεις – εργοδότες που δεν θα επαναλειτουργήσουν, κατά το μήνα Μάϊο 2020 με εντολή δημόσιας αρχής, δικαιούνται αποζημίωση ειδικού σκοπού ύψους 534,00 ευρώ. Η αποζημίωση αυτή είναι ακατάσχετη, αφορολόγητη και δεν συμψηφίζεται με οποιαδήποτε οφειλή.

5. Σε ποιες περιπτώσεις υποχρεούται η επιχείρηση, της οποίας η λειτουργία έχει απαγορευθεί προσωρινά με εντολή της δημόσιας αρχής,  να καταβάλει αποδοχές στο προσωπικό της ;

  • Εάν ανακληθεί η αναστολή των συμβάσεων εργασίας του προσωπικού, λόγω επίταξης της επιχείρησης από δημόσια αρχή, ή χωρίς επίταξη, εφόσον συντρέχουν έκτακτες, κατεπείγουσες, μη αναβαλλόμενες και ανελαστικές ανάγκες της επιχείρησης (βλ. στη συνέχεια : διαδικασία προσωρινής ανάκλησης της αναστολής της σύμβασης εργασίας), ο χρόνος εργασίας αμείβεται εξ ολοκλήρου από την επιχείρηση και περιορίζει ανάλογα το ύψος της αποζημίωσης ειδικού σκοπού.

6. Αν η προσωρινή απαγόρευση της λειτουργίας της επιχείρησης δεν διαρκέσει, καθ’ όλο το Μάιο του 2020, και η επιχείρηση επαναλειτουργήσει, εξακολουθεί ο εργαζόμενος να δικαιούται το σύνολο της αποζημίωσης ειδικού σκοπού ;

  • Η (προσωρινή ή οριστική) ανάκληση της παράτασης της αναστολής της σύμβασης εργασίας περιορίζει αναλογικά και το ύψος της αποζημίωσης ειδικού σκοπού. Η αποζημίωση αυτή προσδιορίζεται στο ποσό των 534 ευρώ και αντιστοιχεί σε 30 ημέρες, οπότε για κάθε ημέρα που αφαιρείται από τις 30 ημέρες, λόγω ανάκλησης της αναστολής, μειώνεται το ύψος της αποζημίωσης, κατά το ποσό των 17,80 ευρώ (τη διάταξη του άρθρου 2 (Κεφ. Α΄) της νέας ΚΥΑ 17788/2020, ορίστηκε ότι η απαγόρευση της βλ. ΚΕΦ. Α΄- Α.2 – άρθρο 1 παρ. 4 της ΚΥΑ 17788/2020).

7. Εξακολουθεί η ισχύς της απαγόρευσης της καταγγελίας των συμβάσεων εργασίας του προσωπικού που απασχολείται σε επιχείρηση, της οποίας η λειτουργία έχει διακοπεί με εντολή της δημόσιας αρχής ; Μέχρι πότε ισχύει η προστασία που προβλέπει η απαγόρευση για το προσωπικό των εν λόγω επιχειρήσεων ;

  • Οι επιχειρήσεις – εργοδότες, των οποίων η δραστηριότητα έχει απαγορευθεί προσωρινά με εντολή της δημόσιας αρχής, απαγορεύεται να απολύσουν το προσωπικό τους. Η απαγόρευση αυτή, σύμφωνα με το άρθρο 2 του Κεφ. Α΄ της ΚΥΑ 12998/28.03.2020, είχε ορισθεί να ισχύει για όσο διάστημα ίσχυαν και τα μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας. Ωστόσο, με καταγγελίας των συμβάσεων εργασίας για τις επιχειρήσεις, των οποίων η λειτουργία έχει απαγορευθεί με εντολή δημόσιας αρχής, ισχύει για όσο χρονικό διάστημα διατηρείται η αναστολή της λειτουργίας τους.  Κατά συνέπεια, οι εν λόγω επιχειρήσεις δύνανται να προβούν σε καταγγελία της σύμβασης εργασίας του προσωπικού τους αμέσως μόλις επιτραπεί η λειτουργία τους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα προβούν σε παράταση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας μέρους (έως 60%) του προσωπικού της επιχειρήσεώς τους.

8. Ποιες είναι οι συνέπειες που θα αντιμετωπίσει η επιχείρηση στην περίπτωση που προβεί σε απολύσεις, κατά το διάστημα της αναστολής της σύμβασης εργασίας του προσωπικού τους ;

  • Στην περίπτωση που επιχείρηση - εργοδότης καταγγείλει σύμβαση εργασίας εργαζομένου, του οποίου η σύμβαση βρίσκεται σε καθεστώς αναστολής, η καταγγελία αυτή είναι άκυρη και δεν επιφέρει τη λύση της σύμβασης. Ασφαλώς, το δικαίωμα της προσβολής του κύρους της απόλυσης είναι σχετικό και δεν ελέγχεται αυτεπαγγέλτως από την αρμόδια Αρχή. Ωστόσο, μια τέτοια καταγγελία επιφέρει την απώλεια μιας σειράς από ευεργετήματα που έχουν προβλεφθεί στο πλαίσιο ενίσχυσης των επιχειρήσεων λόγω των μέτρων αντιμετώπισης της πανδημίας (αναστολή - παράταση φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, ρυθμίσεων κλπ).   

9. Πώς θα ασφαλισθούν οι εργαζόμενοι, των οποίων παρατείνεται η αναστολή της σύμβασης εργασίας, εξαιτίας της διατήρησης της απαγόρευσης λειτουργίας της επιχείρησης, στην οποία απασχολούνται ;

  • Η νέα ΚΥΑ (17788/2020) δεν περιέχει ειδική ρύθμιση επί του συγκεκριμένου ζητήματος. Ωστόσο, όπως προκύπτει από το περιεχόμενό της, ερείδεται στις διατάξεις του άρθρου 11 της από 20.3.2020 Πράξεως Νομοθετικού Περιεχομένου, δυνάμει του οποίου ορίστηκε ότι : α) οι ΑΠΔ των εργαζομένων, των οποίων οι συμβάσεις εργασίας τελούν σε αναστολή, υποβάλλονται από τον εργοδότη, β) η  δαπάνη της πλήρους ασφαλιστικής τους κάλυψης υπολογίζεται επί των ονομαστικών μισθών και γ) η δαπάνη για την αποζημίωση ειδικού σκοπού και την ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό (βλ. άρθρ. 11 παρ. 2 Α.δ και ε της ΠΝΠ 20.3.2020).           

10.  Ποια διαδικασία προβλέπεται να τηρήσουν οι επιχειρήσεις, των οποίων η δραστηριότητα έχει απαγορευθεί με εντολή της δημόσιας αρχής, ώστε να εισπράξουν οι εργαζόμενοι την αποζημίωση ειδικού σκοπού ;

  • Οι επιχειρήσεις – εργοδότες υποχρεούνται να υποβάλουν, κατά το χρονικό διάστημα από 18/5/2020 έως 31/5/2020, ειδικό έντυπο με τίτλο «Υπεύθυνη Δήλωση Επιχειρήσεων – Εργοδοτών για την παράταση ή την ανάκληση αναστολών συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους» στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ» και να δηλώσουν : α) τη συνέχιση αναστολής της λειτουργίας τους με εντολή δημόσιας αρχής,  β) τους εργαζόμενους, των οποίων οι συμβάσεις εργασίας τους συνεχίζουν να τελούν σε αναστολή και γ) τα στοιχεία του εκμισθωτή και του μίσθιου ακινήτου, εφόσον έχουν επαγγελματική μίσθωση ακινήτου προς εξυπηρέτηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας που έχει ανασταλεί με εντολή δημόσιας αρχής. Τα ανωτέρω στοιχεία αντλούνται αυτόματα από το Π.Σ. του Υπουργείου, με βάση τις προηγούμενες δηλώσεις των επιχειρήσεων. Στη συνέχεια, οι επιχειρήσεις – εργοδότες υποχρεούνται να γνωστοποιήσουν την ανωτέρω υπεύθυνη δήλωσή τους, εγγράφως ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, στους εργαζόμενους τους, δηλώνοντάς τους και τον αριθμό πρωτοκόλλου καταχώρισης της πράξης τους στο ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ» (βλ. άρθρο 4 της ΚΥΑ 17788/2020).
  • Οι εργαζόμενοι δεν υποχρεούνται σε επανυποβολή υπεύθυνης δήλωσης, για να εισπράξουν την αποζημίωση ειδικού σκοπού, εκτός κι αν επιθυμούν να τροποποιήσουν τα στοιχεία του τραπεζικού λογαριασμού τους (ΙΒΑΝ) ή τα στοιχεία της μίσθωσης της κύριας κατοικίας τους. Οι τροποποιητικές αυτές δηλώσεις θα πρέπει υποχρεωτικά να υποβληθούν, κατά το χρονικό διάστημα από 19.5.2020 έως και 1.6.2020.

11. Πότε θα πραγματοποιηθεί η καταβολή της αποζημίωσης ειδικού σκοπού προς τους εργαζόμενους ;

  • Η καταβολή της αποζημίωσης ειδικού σκοπού για το μήνα Μάιο 2020 θα πραγματοποιηθεί στο διάστημα από 5.6.2020 έως 10.6.2020.

12. Οι επιχειρήσεις – εργοδότες, των οποίων η δραστηριότητα έχει απαγορευθεί προσωρινά με εντολή της δημόσιας αρχής, υποχρεούνται να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό εργαζομένων που είχαν, κατά το χρόνο επιβολής της απαγόρευσης ;

  • Οι επιχειρήσεις – εργοδότες, των οποίων η δραστηριότητα έχει απαγορευθεί προσωρινά με εντολή της δημόσιας αρχής, μπορούν να μειώσουν το προσωπικό τους (και με καταγγελία των συμβάσεων εργασίας), αμέσως μόλις επιτραπεί η λειτουργία τους κι εφόσον δεν προβούν σε παράταση του μέτρου της αναστολής των εργασιακών συμβάσεων σε μέρος (έως 60%) του προσωπικού τους. Στην περίπτωση αυτή (αν επιλέξουν δηλ. να παρατείνουν την αναστολή των συμβάσεων μέρους του προσωπικού τους), αναλαμβάνουν την υποχρέωση να διατηρήσουν τον ίδιο αριθμό εργαζομένων για διάστημα 45 ημερών μετά το πέρας της παράτασης της αναστολής.    

13.  Οι επιχειρήσεις – εργοδότες, των οποίων η δραστηριότητα έχει απαγορευθεί προσωρινά με εντολή της δημόσιας αρχής, επιτρέπεται να τροποποιήσουν τις συμβάσεις εργασίας του προσωπικού τους ;

  • Οι επιχειρήσεις – εργοδότες, των οποίων η δραστηριότητα έχει απαγορευθεί προσωρινά με εντολή της δημόσιας αρχής, μπορούν να τροποποιήσουν τις συμβάσεις εργασίας του προσωπικού τους (από πλήρους σε μερικής απασχόλησης κλπ), αμέσως μόλις επιτραπεί η λειτουργία τους κι εφόσον δεν προβούν σε παράταση του μέτρου της αναστολής των εργασιακών συμβάσεων σε μέρος (έως 60%) του προσωπικού τους.

14. Οι επιχειρήσεις – εργοδότες, των οποίων η δραστηριότητα έχει απαγορευθεί προσωρινά με εντολή της δημόσιας αρχής, έχουν δικαίωμα να εφαρμόσουν το μέτρο του ορισμού προσωπικού ασφαλούς λειτουργίας ;

  • Οι επιχειρήσεις – εργοδότες, των οποίων η δραστηριότητα έχει απαγορευθεί προσωρινά με εντολή της δημόσιας αρχής, μπορούν να εφαρμόσουν το μέτρο του ορισμού προσωπικού ασφαλούς λειτουργίας, που προβλέπει η διάταξη του άρθρου 9 της από 20.3.2020 ΠΝΠ, αμέσως μόλις επιτραπεί η λειτουργία τους.

► Α2.       Επιχειρήσεις σημαντικά πληττόμενες (βάσει Κ.Α.Δ.) και Επιχειρήσεις που επαναλειτουργούν με εντολή της δημόσιας αρχής.

15. Επιτρέπεται και για πόσο χρονικό διάστημα η παράταση της αναστολής της σύμβασης εργασίας του προσωπικού που απασχολείται σε επιχειρήσεις που θεωρούνται σημαντικά πληττόμενες (βάσει Κ.Α.Δ.) ή σε επιχειρήσεις που επαναλειτουργούν με εντολή της δημόσιας αρχής ;

  • Οι επιχειρήσεις που πλήττονται σημαντικά κι έχουν θέσει σε αναστολή τις συμβάσεις εργασίας μέρους ή του συνόλου των εργαζομένων τους, καθώς και οι επιχειρήσεις που επαναλειτουργούν μετά την άρση της αναστολής της λειτουργίας τους με εντολή της δημόσιας αρχής, έχουν δικαίωμα να παρατείνουν την αναστολή των συμβάσεων εργασίας των εργαζομένων τους που έχουν ήδη τεθεί σε αναστολή μέχρι του ποσοστού 60% αυτών. Το χρονικό διάστημα της παράτασης είναι κατ’ ανώτατο όριο 30 ημέρες και σε κάθε περίπτωση, δεν μπορεί να υπερβεί την 31η Μαίου 2020 (Κεφ. Α – Α2 άρθρ. 1 παρ. 1 της ΚΥΑ 17788/2020).

16. Ποιες είναι οι συνέπειες της υπέρβασης του ανωτέρω ποσοστού (60%) ;

  • Σε περίπτωση που το ποσοστό των εργαζομένων υπερβεί το 60% του συνόλου του προσωπικού της επιχείρησης, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει ο ίδιος τις αποδοχές των εργαζομένων που υπερβαίνουν το ποσοστό αυτό (άρθρο 10 παρ. 1 της ΠΝΠ 1.5.2020 - Κεφ. Α – Α2 άρθρ. 1 παρ. 2 της ΚΥΑ 17788/2020).

Ωστόσο, ορισμένες επιχειρήσεις – εργοδότες (με βάση τον ΚΑΔ που έχει οριστεί από το Υπουργείο Οικονομικών – βλ. Παράρτημα της ΚΥΑ 17788/2020) έχουν το δικαίωμα να προβαίνουν σε παράταση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας του προσωπικού τους σε ποσοστό μεγαλύτερο του 60%, χωρίς να υφίστανται την ανωτέρω επιβάρυνση. Τέτοιου είδους επιχειρήσεις είναι οι αεροπορικές Εταιρείες, ακτοπλοϊκές εταιρείες, ταξιδιωτικά πρακτορεία, επιχειρήσεις υπεραστικών μεταφορών, επιχειρήσεις προσχολικής, πρωτοβάθμιας, δευτεροβάθμιας, τεχνικής κλπ. εκπαίδευσης, επιχειρήσεις εκμετάλλευσης αθλητικών εγκαταστάσεων, κ.α.  

17. Πώς προσδιορίζεται σε απόλυτο αριθμό, με βάση το ανωτέρω ποσοστό (60%), το σύνολο των εργαζομένων, των οποίων η αναστολή της σύμβασης εργασίας δύναται να παραταθεί ;

  • Εφόσον από τον υπολογισμό του ανωτέρω ποσοστού (60%) προκύπτει δεκαδικός αριθμός 0,50 και πάνω, γίνεται στρογγυλοποίηση προς τα πάνω. Επομένως, αν π.χ. η επιχείρηση έχει δύο (2) εργαζόμενους, το 60% ισούται με 1,2  και κατά συνέπεια, δύναται να παραταθεί η αναστολή της σύμβασης μέχρι ενός (1) εργαζομένου. Ομοίως, αν η επιχείρηση έχει τρεις (3) εργαζομένους, το 60% ισούται με 1,8 και κατά συνέπεια, δύναται να παραταθεί η αναστολή της σύμβασης μέχρι δύο (2) εργαζομένων, κ.ο.κ.

18. Έχει δικαίωμα η επιχείρηση – εργοδότης να παρατείνει την αναστολή της σύμβασης εργασίας του μοναδικού εργαζομένου που απασχολεί ;

  • Στην περίπτωση που η επιχείρηση – εργοδότης απασχολεί έναν και μόνον εργαζόμενο, έχει δικαίωμα να παρατείνει την αναστολή της σύμβασης εργασίας του (Κεφ. Α – Α2 άρθρ. 1 παρ. 2 της ΚΥΑ 17788/2020).

19. Πώς παρατείνεται η αναστολή των συμβάσεων εργασίας, στην περίπτωση που μια επιχείρηση (σημαντικά πληττόμενη) δήλωσε τους εργαζόμενους της σε διαφορετικές ημερομηνίες έναρξης της αναστολής ;

  • Το μέτρο της παράτασης της αναστολής της σύμβασης εργασίας,  για το μήνα Μάιο 2020, δύναται να εφαρμόζεται σταδιακά και για διαφορετικό αριθμό εργαζομένων, αρκεί να μην υφίσταται υπέρβαση του ποσοστού 60% επί του συνόλου του προσωπικού της επιχειρήσεως.

20. Πώς μπορεί να υπολογιστεί το σύνολο της αποζημίωσης ειδικού σκοπού που μπορεί να λάβει ένας εργαζόμενος, λόγω αναστολής της σύμβασης εργασίας του ;

  • Το σύνολο της αποζημίωσης ειδικού σκοπού που μπορεί να λάβει ένας εργαζόμενος, εξαρτάται από το χρονικό διάστημα που διαρκεί η αναστολή της σύμβασης εργασίας του. Πρακτικά, αποτελεί το άθροισμα του διαστήματος της αρχικής αναστολής και του διαστήματος της παράτασης. Το άθροισμα αυτό διαφοροποιείται ανάλογα με την ημερομηνία που τέθηκε σε αναστολή η σύμβαση εργασίας του (διαφορετική, ανάλογα με το αν η επιχείρηση τέθηκε σε απαγόρευση λειτουργίας με εντολή της δημόσιας αρχής, ή με το χρόνο ένταξης της επιχείρησης στην κατηγορία των σημαντικά πληττόμενων, ή το χρόνο που όρισε ο εργοδότης στο έντυπο της υπεύθυνης δήλωσης που υπέβαλε στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ

21. Έχει δικαίωμα επιχείρηση - εργοδότης να κάνει χρήση για πρώτη φορά του μέτρου της αναστολής της συμβάσεως εργασίας μέρους ή του συνόλου του προσωπικού που απασχολεί ;

  • Με δεδομένο ότι, σύμφωνα με το Νόμο, προβλέπεται μόνον η δυνατότητα παράτασης της αναστολής της σύμβασης εργασίας και μάλιστα, υπό τις προϋποθέσεις που τίθενται στις οικείες διατάξεις και ανάλογα με την κατηγορία ( Α.1 ή Α.2, στην οποία ανήκει η επιχείρηση), δεν αναγνωρίζεται δικαίωμα στις επιχειρήσεις – εργοδότες να κάνουν τώρα για πρώτη φορά χρήση του μέτρου της αναστολής της σύμβασης εργασίας, εφόσον δεν είχαν θέσει σε αναστολή της σύμβασης εργασίας το προσωπικό τους μέχρι την 20η Απριλίου 2020 .

22. Υπάρχει δυνατότητα να παραταθεί η αναστολή της σύμβασης εργασίας για χρονικό διάστημα λιγότερο των ημερών που υπολείπονται μέχρι το τέλος του μηνός Μαίου 2020 λ.χ. για μία ή δύο εβδομάδες ; 

  • Το χρονικό διάστημα της παράτασης της αναστολής της σύμβασης εργασίας, σύμφωνα με το Νόμο, είναι «κατ΄ ανώτατο όριο 30 ημέρες και πάντως όχι πέραν της 31ης Μαίου 2020». Επομένως, μπορεί να παραταθεί η αναστολή της σύμβασης για όσες ημέρες δύναται να καθορίσει ο εργοδότης και ακολούθως, τηρώντας ο ίδιος την διαδικασία της «οριστικής ανάκλησης», να καλέσει τον εργαζόμενο για εργασία.  

23. Εξακολουθεί η ισχύς της απαγόρευσης της καταγγελίας των συμβάσεων εργασίας του προσωπικού που απασχολείται σε επιχείρηση που ανήκει στην κατηγορία των επιχειρήσεων που πλήττονται σημαντικά ; Μέχρι πότε ισχύει η ρήτρα της διατήρησης του προσωπικού για τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις ;

  • Καταρχάς, και οι επιχειρήσεις αυτές (οι σημαντικά πληττόμενες), καθ’ όλη τη διάρκεια που κάνουν χρήση του μέτρου της αναστολής της σύμβασης εργασίας, καθώς και της παράτασης της αναστολής αυτής, απαγορεύεται ρητά να προβούν σε καταγγελία των συμβάσεων εργασίας για το σύνολο του προσωπικού τους και, σε περίπτωση πραγματοποίησής της, η καταγγελία αυτή είναι άκυρη (βλ. άρθρο 10 παρ. 4 της ΠΝΠ 1.5.2020 και Κεφ. Α – Α.2 άρθρ. 1 παρ. 6 της ΚΥΑ 17788/2020). Επομένως, εξακολουθεί πράγματι να ισχύει η απαγόρευση της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας. 
  • Εξάλλου, οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις υποχρεούνται, μετά τη λήξη του χρόνου της αναστολής των συμβάσεων εργασίας του προσωπικού τους, να διατηρήσουν, για χρονικό διάστημα 45 ημερών τον ίδιο αριθμό θέσεων εργασίας και με το ίδιο είδος σύμβασης εργασίας (συμβάσεις πλήρους ή μερικής ή εκ περιτροπής απασχόλησης). Στην έννοια του ιδίου αριθμού θέσεων εργασίας δεν συμπεριλαμβάνονται οι αποχωρούντες οικειοθελώς από την εργασία τους, οι αποχωρούντες λόγω συνταξιοδότησης, καθώς και οι εργαζόμενοι ορισμένου χρόνου, των οποίων η σύμβαση εργασίας τους λήγει κατά τη διάρκεια του ανωτέρω χρονικού διαστήματος των 45 ημερών (βλ. άρθρο 10 παρ. 5 της ΠΝΠ 1.5.2020 και Κεφ. Α – Α.2 άρθρ. 1 παρ. 7 της ΚΥΑ 17788/2020).

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι η υποχρέωση διατήρησης του ίδιου αριθμού θέσεων εργασίας διατηρείται μέχρι να περάσει και η 45η ημέρα από την ημερομηνία που θα λήξει η τελευταία αναστολή σύμβασης εργασίας εργαζομένου. Π.χ. αν η λήξη του χρόνου της αναστολής είναι η 31η Μαίου 2020, η 46 ημέρα είναι η 16 Ιουλίου 2020. Επίσης, αν η αναστολή της σύμβασης εργασίας πραγματοποιηθεί με τη διαδικασία της «οριστικής ανάκλησης», το χρονικό διάστημα των 45 ημερών θα ξεκινήσει από την επομένη της ημέρας που ανακλήθηκε η αναστολή. 

24. Παρατείνεται η διάρκεια των συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου, οι οποίες λήγουν μετά την 31η Μαίου 2020, ανάλογα με το χρόνο που διήρκεσε ή θα διαρκέσει το χρονικό διάστημα της αναστολής της σύμβασης εργασίας ;

  • Εάν η διάρκεια της σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου υπερβαίνει τη διάρκεια της αναστολής ή και της παράτασης της αναστολής της σύμβασης εργασίας, η σύμβαση θα λειτουργήσει μέχρι το τέλος της συμφωνημένης διάρκειάς της και θα παραταθεί (θα προστεθεί στην διάρκειά της), ανάλογα με το χρόνο που ανεστάλη (βλ. την από 19.05.2020 Εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας).

25. Τι δικαιούνται οι εργαζόμενοι, των οποίων παρατείνεται η αναστολή των συμβάσεων εργασίας τους εντός του μηνός Μαίου 2020 ;

  • Οι εργαζόμενοι που δεν προσφέρουν τις υπηρεσίες τους, λόγω αναστολής της σύμβασης εργασίας τους, δεν δικαιούνται να λάβουν αποδοχές από τον εργοδότη τους. Κατά συνέπεια, εφόσον δεν απασχοληθούν καμία ημέρα εντός του μηνός Μαίου 2020, δεν δικαιούνται να εισπράξουν το συμφωνημένο ή νόμιμο μισθό που προβλέπει η σύμβαση εργασίας τους. Επιπλέον, λαμβάνοντας υπ’ όψιν ότι τόσο οι αποδοχές αδείας, όσο και το επίδομα εορτών Χριστουγέννων υπολογίζονται με βάση το χρόνο που απασχολήθηκε ο εργαζόμενος, κατά την αντίστοιχη περίοδο αναφοράς, μειωμένες ανάλογα θα είναι και οι αποδοχές που δικαιούται ο εργαζόμενος για τις εν λόγω αιτίες, κατά το χρόνο που αυτές γίνουν απαιτητές. Ωστόσο, οι εργαζόμενοι, των οποίων η σύμβαση εργασίας παραμένει σε καθεστώς αναστολής, με απόφαση του εργοδότη τους, δικαιούνται αποζημίωση ειδικού σκοπού, κατ΄ αναλογία των ημερών παράτασης της αναστολής της συμβάσεως εργασίας τους, με βάση υπολογισμού το ποσό που αντιστοιχεί στις 30 ημέρες και ανέρχεται στα 534 ευρώ (17,80 ευρώ ημερησίως). Η αποζημίωση αυτή είναι ακατάσχετη, αφορολόγητη και δεν συμψηφίζεται με οποιαδήποτε οφειλή.

26. Ποια διαδικασία προβλέπεται να τηρήσουν οι σημαντικά πληττόμενες επιχειρήσεις, που παρατείνουν την αναστολή της σύμβασης εργασίας του προσωπικού τους, ώστε να εισπράξουν οι εργαζόμενοι την αποζημίωση ειδικού σκοπού ;

  • Οι επιχειρήσεις – εργοδότες που ανήκουν στην κατηγορία των σημαντικά πληττόμενων επιχειρήσεων υποχρεούνται να υποβάλουν για το μήνα Μάιο και κατά το χρονικό διάστημα από 1.6.2020 έως 7.6.2020, το ειδικό έντυπο με τίτλο «Υπεύθυνη Δήλωση Επιχειρήσεων – Εργοδοτών για την παράταση ή την ανάκληση αναστολών συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους» στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ», δηλώνοντας : α) τη συνέχιση αναστολής της λειτουργίας τους με εντολή δημόσιας αρχής, β) τους εργαζόμενους, των οποίων οι συμβάσεις εργασίας τους συνεχίζουν να τελούν σε αναστολή και γ) τα στοιχεία του εκμισθωτή και του μίσθιου ακινήτου, εφόσον έχουν επαγγελματική μίσθωση ακινήτου προς εξυπηρέτηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας που έχει ανασταλεί με εντολή δημόσιας αρχής. Επίσης, οι εργοδότες υποχρεούνται να γνωστοποιήσουν την ανωτέρω υπεύθυνη δήλωση τους, εγγράφως ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, στους εργαζόμενους τους, δηλώνοντάς τους και τον αριθμό πρωτοκόλλου καταχώρισης της πράξης τους στο ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ» (άρθρο 4 της ΚΥΑ 17788/2020).
  • Οι εργαζόμενοι δεν υποχρεούνται στην επανυποβολή υπεύθυνης δήλωσης, εκτός κι αν επιθυμούν τροποποίηση των στοιχείων του τραπεζικού λογαριασμού τους (ΙΒΑΝ) ή των στοιχείων της μίσθωσης της κύριας κατοικίας τους. Οι εργαζόμενοι μπορούν να υποβάλουν τροποποιήσεις των Υπευθύνων Δηλώσεών τους, κατά το χρονικό διάστημα από 1.6.2020 έως και 7.6.2020.

27. Πότε θα πραγματοποιηθεί η καταβολή της αποζημίωσης ειδικού σκοπού προς τους εργαζόμενους ;

  • Η καταβολή της αποζημίωσης ειδικού σκοπού για τον μήνα Μάϊο 2020 θα πραγματοποιηθεί από 10.6.2020 έως 12.6.2020.

28. Ποιο είναι το ποσοστό της «οριστικής» ανάκλησης της αναστολής των συμβάσεων εργασίας για τις επιχειρήσεις που επαναλειτουργούν ;

  • Επιχειρήσεις – εργοδότες του ιδιωτικού τομέα, που επαναλειτουργούν μετά την άρση της αναστολής λειτουργίας τους με εντολή δημόσιας αρχής, δύνανται να προβαίνουν σε ανάκληση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας τουλάχιστον για το 40% των εργαζομένων τους (άρθρο 11 της ΠΝΠ 1.5.2020 και Κεφ. Α – Α.2 άρθρ. 2 παρ. 1 της ΚΥΑ 17788/2020).

29. Ποιο είναι το ποσοστό «οριστικής» ανάκλησης της αναστολής των συμβάσεων εργασίας για τις επιχειρήσεις που είναι σημαντικά πληττόμενες ;

  • Επιχειρήσεις – εργοδότες του ιδιωτικού τομέα, που πλήττονται σημαντικά και έχουν θέσει σε αναστολή τις συμβάσεις εργασίας μέρους ή του συνόλου των εργαζομένων τους, δύνανται να προβαίνουν σε ανάκληση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας τουλάχιστον για το 40% των εργαζομένων, των οποίων οι συμβάσεις τελούν σε αναστολή κι εφόσον η αναστολή έχει διατηρηθεί κατ’ ελάχιστο για δεκαπέντε (15) ημέρες.

Επισημαίνεται ότι η οριστική ανάκληση της αναστολής της συμβάσεως εργασίας δεν επιτρέπει στην επιχείρηση – εργοδότη να κάνει εκ νέου χρήση του συγκεκριμένου μέτρου.

30. Πότε και με ποια διαδικασία πραγματοποιείται η «οριστική» ανάκληση της αναστολής της σύμβασης εργασίας ; δηλώνεται η οριστική ανάκληση αναστολής ;

  • Οι επιχειρήσεις – εργοδότες που ανήκουν στην κατηγορία των σημαντικά πληττόμενων επιχειρήσεων υποχρεούνται να υποβάλουν για το μήνα Μάιο και κατά το χρονικό διάστημα από 1.6.2020 έως 7.6.2020, το ειδικό έντυπο με τίτλο «Υπεύθυνη Δήλωση Επιχειρήσεων – Εργοδοτών για την παράταση ή την ανάκληση αναστολών συμβάσεων εργασίας εργαζομένων τους» στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ», δηλώνοντας τους εργαζόμενους, των οποίων η αναστολή της σύμβασης εργασίας ανακαλείται. Επίσης, οι εργοδότες υποχρεούνται να γνωστοποιήσουν την ανωτέρω υπεύθυνη δήλωση τους, εγγράφως ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, στους εργαζόμενους τους, δηλώνοντάς τους και τον αριθμό πρωτοκόλλου καταχώρισης της πράξης τους στο ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ» (άρθρο 4 της ΚΥΑ 17788/2020)

31. Πώς αντιμετωπίζεται η περίπτωση των εργαζομένων κλειστής επιχειρήσεως με εντολή δημόσιας αρχής, οι οποίοι ήταν σε καθεστώς αναστολής της σύμβασης εργασίας τους μέχρι τις 30.4.2020, η δε επιχείρηση, στην οποία εργάζονται, επαναλειτουργεί με εντολή της δημόσιας αρχής στις 11.5.2020 ;

  • Οι εργαζόμενοι που απασχολούνταν σε επιχείρηση που ήταν κλειστή με εντολή της δημόσιας αρχής, τίθενται αυτοδίκαια σε καθεστώς παράτασης της αναστολής των συμβάσεων εργασίας τους, μέχρι την ημερομηνία που επαναλειτουργεί η επιχείρηση, στην οποία εργάζονται. Οι εργαζόμενοι αυτοί είναι δικαιούχοι αποζημίωσης ειδικού σκοπού, κατ’ αναλογία των ημερών διάρκειας της αναστολής αυτής (17,80 ευρώ ημερησίως).

32. Έχουν δικαίωμα οι επιχειρήσεις που επαναλειτουργούν μετά την άρση της αναστολής της λειτουργίας τους ή οι επιχειρήσεις που πλήττονται σημαντικά να ορίσουν προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας (εκ περιτροπής απασχόληση 15 ημερών μηνιαίως) ;

  • Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 6 του κεφ. Α – Α.2 της ΚΥΑ 17788/2020, εφόσον οι επιχειρήσεις - εργοδότες προβούν σε οριστική ανάκληση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας μέρους των εργαζομένων τους, δύνανται για αυτούς τους εργαζόμενους να κάνουν χρήση των διατάξεων των άρθρων 9 (ορισμός προσωπικού ασφαλούς λειτουργίας) και 10 (μεταφορά προσωπικού σε άλλη εταιρεία Ομίλου) της από 20/3/2020 ΠΝΠ (Α’ 68). Για την περίπτωση εφαρμογής του ανωτέρου εδαφίου ως προς το ένατο άρθρο της από 20/3/2020 ΠΝΠ (Α’ 68) και ειδικότερα για τον υπολογισμό του απαιτούμενου 50% του προσωπικού της επιχείρησης λαμβάνεται υπ’ όψιν ο αριθμός των εργαζομένων, των οποίων ανακλήθηκε η αναστολή των συμβάσεων εργασίας τους.

33.  Δικαιούται μια επιχείρηση που επαναλειτουργεί ή ανήκει στην κατηγορία των σημαντικά πληττομένων να προβεί σε ορισμό προσωπικού ασφαλούς λειτουργίας (εκ περιτροπής απασχόληση 15 ημερών μηνιαίως) ;

  • Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 6 του Κεφ. Α – Α.2, η επιχείρηση – εργοδότης υποχρεούται να διατηρήσει για χρονικό διάστημα 45 ημερών το ίδιο είδος σύμβασης εργασίας (συμβάσεις πλήρους ή μερικής ή εκ περιτροπής απασχόλησης). Επομένως, μόνο στην περίπτωση που προηγηθεί οριστική ανάκληση της αναστολής της σύμβασης εργασίας, δύναται η επιχείρηση – εργοδότης να εφαρμόσει το ανωτέρω σύστημα εργασίας.

34. Ποιο είναι το ελάχιστο ποσοστό εργαζομένων που απαιτείται, ώστε να λειτουργήσει μια επιχείρηση – εργοδότης με προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας ;

  • Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 9 παρ. 1γ΄της ΠΝΠ 20.3.2020 (ΦΕΚ Α’ / 68), ο ανωτέρω τρόπος οργάνωσης της εργασίας γίνεται ανά εβδομάδα και εντάσσεται σε αυτόν τουλάχιστον το 50% του προσωπικού της επιχείρησης. Με βάση τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 6 Υποκεφ. Α.2 Κεφ. Α’ της ΚΥΑ 17788/2020 και την από 19.5.2020 εγκύκλιο του Υπουργείου Εργασίας, στον ανά εβδομάδα προγραμματισμό του προσωπικού ασφαλούς λειτουργίας της επιχείρησης - εργοδότη πρέπει να εντάσσεται τουλάχιστον το 50% του προσωπικού της επιχείρησης, του οποίου οι συμβάσεις εργασίας δεν τελούν σε αναστολή, δηλαδή των εργαζόμενων των οποίων οι συμβάσεις εργασίας είτε δεν είχαν τεθεί ποτέ σε αναστολή, είτε έχει λήξει η αναστολή, είτε αυτή έχει οριστικά ανακληθεί και αυτοί έχουν επιστρέψει στις θέσεις εργασίας τους.     

35. Πότε επιτρέπεται η «προσωρινή» ανάκληση της αναστολής της συμβάσεως εργασίας ;

  • Οι επιχειρήσεις – εργοδότες, των οποίων η επιχειρηματική δραστηριότητά τους είτε παραμένει σε αναστολή, κατά το μήνα Μάιο, με εντολή δημόσιας αρχής, είτε πλήττεται σημαντικά δύνανται να προβαίνουν σε προσωρινή ανάκληση αναστολής των συμβάσεων εργασίας των εργαζομένων τους στις εξής περιπτώσεις : α). Σε περίπτωση επίταξης με εντολή δημόσιας αρχής για κάλυψη έκτακτων, κατεπειγουσών και ανελαστικών αναγκών για λόγους δημοσίου συμφέροντος, β). για κάλυψη πρόσκαιρων, έκτακτων, κατεπειγουσών και ανελαστικών αναγκών και γ). σε επιχειρήσεις-εργοδότες που έχει ανασταλεί η λειτουργία τους με εντολή δημόσιας αρχής και έχουν τεθεί σε αναστολή οι συμβάσεις εργασίας των εργαζομένων τους, για εργασίες που δεν απαγορεύονται, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της αριθμ. Δ1α/ΓΠ.οικ.27813/3-5-2020 Κ.Υ.Α. (Β΄1644).

36. Πότε και με ποιο τρόπο δηλώνεται η προσωρινή ανάκληση της αναστολής της σύμβασης εργασίας ;

  • Οι επιχειρήσεις - εργοδότες που προτίθενται να κάνουν χρήση της προσωρινής ανάκλησης της αναστολής της σύμβασης εργασίας μέρους ή του συνόλου του προσωπικού τους, υποχρεούνται όχι μόνο να δηλώσουν, αλλά και να αιτιολογήσουν την ανάκληση της αναστολής των συμβάσεων εργασίας των εργαζόμενων, καθώς και το χρονικό διάστημα της ανάκλησης, σε ειδικό έντυπο στο ΠΣ «ΕΡΓΑΝΗ» και σε κάθε περίπτωση, πριν την έναρξη πραγματοποίησης της παρεχόμενης έκτακτης εργασίας (βλ. Κεφ. Α – Α.3 – άρθρο μόνο της ΚΥΑ 17788/2020).

Θεσσαλονίκη, 21.5.2020

Αναστάσιος Ταρπινίδης

Δικηγόρος