Τελευταία ενημέρωση 24 Φεβρουαρίου, 2026 στις 09:33 πμ
Σημείωμα του Δελτίου Εργατικής Νομοθεσίας
Με το άρθρο 61 του Ν. 4808/21 (ΔΕΝ 2021, τεύχος 1776 σελ. 1025(1058) έχει καθορισθή ως το απώτερο σημείον (δήλη ημέρα) χορηγήσεως της κανονικής αδείας των μισθωτών, αντί της 31.12 του ημερολογιακού έτους στο οποίο ανήκει η άδεια, της 31 Μαρτίου του επομένου έτους. Έτσι για την λήψη των αδειών του έτους 2025, τελευταία ημέρα εξαντλήσεως της αδείας είναι η 31 Μαρτίου 2026.
Όπως επανειλημμένως έχουμε γράψει (για την 31.12 του έτους-βλ. ΔΕΝ 2018 σελ. 1434, ΔΕΝ 2014 σελ. 1504 κ.ά), την άδεια, όταν πλησιάζη η 31η Μαρτίου υποχρεούται ο εργοδότης να χορηγήση, ακόμη και αν ο μισθωτός δεν επιθυμή να λάβη την άδειά του και αρνήται την λήψη της.
Με την (υποχρεωτική) χορήγηση της αδείας μονομερώς, ο εργοδότης νομίμως αρνείται να αποδεχθή τις προσφερόμενες υπηρεσίες του μισθωτού, αφού η χορήγηση της αδείας επιβάλλεται απο τον νόμο.
Στο άρθρο 5 παρ. 1 του ΑΝ 539/45 ορίζονται τα εξής: «Πάσα συμφωνία μεταξύ εργοδότου και μισθωτού περί εγκαταλείψεως του εις άδειαν δικαιώματος ή παραιτήσεως τούτου από το δικαίωμα αδείας θεωρείται ανύπαρκτος, έστω και αν προβλέπη την καταβολήν εις αυτόν επηυξημένης αποζημιώσεως». (ΑΠ 1180/17-ΔΕΝ 2018 σελ. 1371, ΑΠ 1970/17-ΔΕΝ 2018 σελ. 629, ΑΠ 588/93-ΔΕΝ 1993 σελ. 1293)
Σε περίπτωση μη χορηγήσεως της αδείας, επέρχονται οι εξής συνέπειες:
Διοικητικές κυρώσεις (πρόστιμο) κατά την ΥΑ 80016/22 «Κατηγοριοποίηση παραβάσεων και καθορισμός ύψους προστίμων …..» (ΔΕΝ 2022, τεύχος 1790 σελ. 1397). Η μη χορήγηση κανονικής αδείας (και των αποδοχών αδείας) ανήκει στις υψηλές παραβάσεις και το προβλεπόμενο πρόστιμο είναι 900€ ανά θιγόμενο. Το ίδιο προβλέπεται και για την μη καταβολή επιδόματος και αναλογίας επιδόματος αδείας.
Ποινικές κυρώσεις, κατά το άρθρο 5 παρ. 7 του ΑΝ 539/45 το οποίο ορίζει τα εξής: «Αι παραβάσεις των ορισμών του παρόντος νόμου τιμωρούνται κατά το άρθρον 3 του Ν. ΓϡΛΔ΄ «περί υγιεινής και ασφαλείας των εργατών και περί ωρών εργασίας», ως ετροποποιήθη δια του Ν. 2943/23, του ποσού της εν αυτώ οριζομένης χρηματικής ποινής διπλασιαζομένου».
Η γενική διάταξη του άρθρου 28 «περί ποινικών κυρώσεων» του Ν. 3996/11 (ΔΕΝ 2011 σελ. 1090 και ΔΕΝ 2015 σελ. 521) προβλέπει ποινή φυλακίσεως τουλάχιστον εξ μηνών ή χρηματική ποινή τουλάχιστον 900€ ή σωρευτικώς και τις δύο ποινές (βλ. την Μελέτη μας για την άδεια, στο ΔΕΝ 2021, τεύχος 1777 σελ. 1266(1287).
Κυρώσεις κατά το άρθρο 21 του Ν. 1876/90, όταν οι διατάξεις περί αδείας περιέχωνται σε Συλλογικές Συμβάσεις ή Διαιτητικές αποφάσεις.
Παρά το ότι στο ΠΔ 88/99 (ΔΕΝ 1999 σ. 831), στο άρθρο 7, μετατροπή σε χρηματική αξίωση του δικαιώματος αδείας προβλέπεται μόνον στην περίπτωση λύσεως της συμβάσεως εργασίας, εν τοις πράγμασι και σε όσες περιπτώσεις δεν υπήρξε δυνατότης χορηγήσεως της αδείας (όπως π.χ. λόγω ασθενείας, αποχής λόγω αδείας μητρότητος), με την συμπλήρωση της 31ης Μαρτίου η σχετική αξίωση μετατρέπεται σε χρηματική, αφού δεν επιτρέπεται η μεταφορά της αδείας (αυτουσίας) στο επόμενο έτος, καθώς και στο ίδιο έτος μετά από την 31η Μαρτίου. Η μεταφορά είναι ανίσχυρη, έστω και αν έγινε με την συναίνεση του μισθωτού (ΑΠ 1234/03-ΔΕΝ 2004 σελ. 78, ΑΠ 1970/17-ΔΕΝ 2018 σελ. 629, ΑΠ 1180/17-ΔΕΝ 2018 σελ. 1371).
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Ο εργοδότης μπορεί να επιβάλη (μονομερώς) την χορήγηση της αδείας του έτους 2025 σε όσους μισθωτούς δεν έλαβαν την άδειά τους ή τμήμα της αδείας τους μέχρι σήμερα, ώστε όλοι οι μισθωτοί να έχουν λάβει το σύνολο της αδείας τους κατά την 31η Μαρτίου 2026.
Ο εργοδότης μπορεί να καραρτίση Κατάσταση στην οποία να φαίνωνται οι ανωτέρω μισθωτοί και ακολούθως Πρόγραμμα, βάσει του οποίου θα λάβη ο κάθε μισθωτός την άδεια που του οφείλεται, κατά τον συγκεκριμένο χρόνο, προσδιοριζόμενο από τον εργοδότη, κατά τον οποίο αντιστοίχως δεν θα παρέχη εργασία στον εργοδότη.
Πετίνη-Πηνιώτη Χρυσούλα
Δικηγόρος
